Đại học Quốc Gia Hà Nội

TĂNG CƯỜNG HỢP TÁC GIỮA TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ VÀ CÁC ĐỐI TÁC NHẬT BẢN

Send to friendPDF version
Hòa vào không khí chung của Lễ kỷ niệm 50 năm xây dựng và phát triển Hội hữu nghị Việt Nam - Nhật Bản (1965- 2015), phóng viên Trường Đại học Công nghệ (ĐHCN) đã có dịp phỏng vấn và trao đổi với PGS.TS. Nguyễn Ngọc Bình - Nguyên bí thư Đảng ủy, nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN), Phó Chủ tịch Hội hữu nghị Việt Nam - Nhật Bản về bước đầu gắn kết mối quan hệ hợp tác phát triển giữa Trường Đại học Công nghệ với các đối tác Nhật Bản.
Dưới đây là lược ghi nội dung trao đổi.
Nền tảng gắn kết mối quan hệ hợp tác
Từ năm 2000, việc chuẩn bị chương trình đào tạo nguồn nhân lực công nghệ thông tin - truyền thông (CNTT-TT) giữa Việt Nam và Nhật Bản được bắt đầu. Sau 5 năm chuẩn bị, dự án hỗ trợ và phát triển đào tạo Đại học và Sau Đại học về CNTT-TT (Higher Education Development Support Project on ICT, HEDSPI) đã được ký kết do Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) làm chủ đầu tư và giao cho Trường Đại học Bách khoa Hà Nội triển khai. Đây là mô hình tốt, vừa “nhập khẩu” công nghệ đào tạo CNTT-TT từ Nhật Bản, vừa tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao như các “máy cái” cho các đại học, viện nghiên cứu và nhân lực bậc cao về CNTT-TT cho các doanh nghiệp Việt Nam và Nhật Bản. Hiện nay, dự án HEDSPI đang đẩy mạnh xây dựng hợp tác nghiên cứu, hướng tới một mô hình kiểu mẫu nhằm gắn kết giữa đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ trong lĩnh vực CNTT-TT, đạt trình độ tiên tiến trong khu vực và trên thế giới. Từ triết lý và ý tưởng khi xây dựng dự án HEDSPI, Trường ĐHCN đã áp dụng chuẩn ITSS vào đào tạo nhân lực CNTT-TT và triển khai nghiên cứu phối hợp với các đối tác Nhật Bản khá thành công, rút được kinh nghiệm kịp thời phát huy những điểm tốt và để tránh những bất cập đã xảy ra với dự án, vươn tới xây dựng môi trường đào tạo chuẩn mực, môi trường nghiên cứu tiên tiến và mội trường hợp tác rộng mở, hiệu quả.
Cho đến nay, Trường ĐHCN đã và đang có quan hệ rất tốt với các trường, viện, đối tác doanh nghiệp và các tổ chức khoa học, giáo dục và ngoại giao Nhật Bản. Việc lãnh đạo Nhà trường tham gia ban lãnh đạo các cơ quan, tổ chức liên quan đến Nhật Bản hoặc các tổ chức quốc tế có Nhật Bản tham gia đã góp phần nâng vị thế và danh tiếng của Nhà trường và ĐHQGHN, như Hội cựu lưu học sinh Việt Nam tại Nhật Bản (JAV), Hiệp hội cựu lưu học sinh ASEAN tại Nhật Bản (ASCOJA), Hội hữu nghị Việt Nam - Nhật Bản (VJFA), Mạng tiên tiến Châu Á - Thái Bình Dương (APAN), Mạng lưới giáo dục chuyên nghiệp Châu Á (APEN),... Trường có hợp tác chủ động và khá hiệu quả trong đào tạo, nghiên cứu, hợp tác phát triển và hợp tác hàn lâm - doanh nghiệp với các đối tác Nhật Bản. Hiện nay, Hiệu trưởng Nguyễn Việt Hà tiếp tục là một trong 4 đại diện đơn vị sáng lập APEN (Trường ĐHCN - Việt Nam, Viện Công nghiệp tiên tiến Tokyo - Nhật Bản, ĐH Postech - Hàn Quốc, ĐH Giao thông Thượng Hải - Trung Quốc), đồng thời tiếp tục là địa chỉ tin cậy được nhiều đối tác tìm đến và mong muốn xây dựng hợp tác... 
Chính mối quan hệ gắn kết giữa Nhà trường với các đối tác Nhật Bản đã có tác động trực tiếp và tích cực với mục tiêu xây dựng nguồn nhân lực bậc cao cho công nghệ cao để đáp ứng nhu cầu xã hội của Trường ĐHCN. Từ đó, Nhà trường đã chủ động triển khai các kế hoạch hợp tác, xác định các đối tác Nhật Bản là những đối tác quan trọng có thể hỗ trợ Nhà trường thực hiện được mục tiêu của mình. 
Phó Giám đốc ĐHQGHN Lê Quân (ngoài cùng bên trái) và Phó tổng Giám đốc điều hành Tập đoàn Toshiba Naoto Nishida (ngoài cùng bên phải) trao học bổng cho 5 HVCH, NCS của Trường Đại học Công nghệ năm 2015
 
Thành tựu hợp tác giữa Nhà trường và các đối tác Nhật Bản
Trường ĐHCN có những thành tựu tốt trong quan hệ với các đối tác công nghiệp Nhật Bản. Hợp tác giữa Trường ĐHCN với Viện khoa học và công nghệ tiên tiến Nhật Bản (JAIST) được xây dựng khá bền vững, nhiều giảng viên của chúng ta đã nhận bằng tiến sĩ từ JAIST, hàng chục nhà khoa học thuộc tất cả các ngành công nghệ của Trường đã sang trao đổi học thuật, có các công bố chung. Hai bên có chương trình đào tạo chuyển đổi thạc sĩ, tiến sĩ, cùng có các hội thảo chuyên đề quốc tế về Công nghệ phần mềm (VJSE)… JAIST đã đặt văn phòng hợp tác tại Trường ĐHCN. Hợp tác giữa Trường ĐHCN với các đại học khác của Nhật cũng khá hiệu quả, như với ĐH Ritsumekan về Công nghệ Nano và MEMS/NEMS; với ĐH Điện - Truyền thông (UEC) và ĐH Aizu về Điện tử - Viễn thông; với ĐH Tokyo về Công nghệ hàng không - Vũ trụ và Dự án giám sát hiện trường, với ĐH Công nghệ Toyohashi về Giáo dục kỹ thuật, trao đổi sinh viên, giảng viên; với ĐH Công nghiệp Chiba về kỹ thuật người máy (robotics), trao đổi sinh viên và giảng viên; với ĐH Osaka về đào tạo Thạc sĩ và nghiên cứu về Khoa học vật liệu và Công nghệ na-nô (phối hợp với Viện KH Vật liệu thuộc Viện HLKH&CN VN)...
Nhà trường ký kết tăng cường hợp tác trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao


Giáo dục đại học nước ta đang cần gắn chặt hơn với doanh nghiệp ngay từ lúc đào tạo và nghiên cứu, đó là cách làm tất yếu của các đại học tiên tiến trên thế giới. Từ đó, Nhà trường hoan nghênh các doanh nghiệp trong và ngoài nước đặt phòng thí nghiệm, phòng nghiên cứu phối hợp tại Trường ĐHCN. Đến nay, Nhà trường có Phòng nghiên cứu Toshiba-UET (từ năm 2008), Phòng nghiên cứu IBM-UET (từ năm 2012)... Đó chính là các phòng nghiên cứu cho các giảng viên, nghiên cứu sinh, học viên cao học và sinh viên đến học tập, nghiên cứu và làm việc.
Bên cạnh đó, hợp tác chiến lược toàn diện, sâu rộng giữa Việt Nam và Nhật Bản được triển khai trong mọi lĩnh vực, đặc biệt là đào tạo nguồn nhân lực, hơn nữa là đào tạo nguồn nhân lực bậc cao mà sứ mệnh của Nhà trường đang thực hiện. Chính những nhà khoa học được đào tạo bài bản tại Nhật Bản nói riêng và ở nước ngoài nói chung hiểu rõ phải làm gì, làm như thế nào để tiệm cận xây dựng môi trường tiên tiến về đào tạo, nghiên cứu và phát triển của Nhà trường. Đó là nguồn nhân lực quý của Nhà trường và ĐHQGHN.
Hiệu trưởng Nguyễn Việt Hà (đứng thứ ba, bên phải ảnh) và Nguyên Hiệu trưởng Nguyễn Ngọc Bình (đứng thứ năm, bên phải ảnh) trao đổi hợp tác với ông Nobuo Hayasaka - Phó Chủ tịch Tập đoàn Toshiba (đứng thứ tư, bên phải ảnh)


Trong hợp tác phát triển, một trong những mục tiêu của Nhà trường là đào tạo gắn liền với doanh nghiệp để tạo cơ hội cho thầy và trò tiếp cận thực tế. Nhiều sinh viên Nhà trường nhận học bổng HONDA YES, có năm đến 60% tổng số học bổng ở Việt Nam. Trong các năm 2008-2013 mỗi năm có 15 đến 30 sinh viên nhận học bổng Human Resocia; các học viên cao học và nghiên cứu sinh nhận học bổng Toshiba hằng năm; nhiều học viên, nghiên cứu sinh thực tập nghiên cứu tại Viện Tin học quốc gia Nhật Bản (NII), Tập đoàn viễn thông NTT, Trung tâm nghiên cứu IMRA… 
5 sinh viên Trường nhận học bổng Honda YES năm 2014
 
Ngoài học bổng, Nhà trường đã tạo cơ hội tốt cho sinh viên và giảng viên tham gia các kỳ thi quốc tế về công nghệ hoặc sang giao lưu tại Nhật Bản. Cụ thể, từ năm 2006 đến nay, các đoàn sinh viên và giảng viên Khoa CNTT đại diện cho Việt Nam được cử đi tham dự kỳ thi lập trình PROCON đều giành thành tích cao. Năm 2011-2012, Trường ĐHCN đã có những lần giao lưu giữa sinh viên, giảng viên Khoa CNTT và Khoa Vật lý kỹ thuật và Công nghệ nano với Trường Đại học Công nghệ Toyohashi (TUT) tại TUT. Hoặc các nghiên cứu sinh xuất sắc được nhận học bổng MEXT/JAV... 
Sinh viên Trường ĐHCN tham gia cuộc thi Procon 2015 tại Nhật Bản
 
PGS.TS. Nguyễn Ngọc Bình nhận định, Nhà trường cần phát huy hơn nữa lĩnh vực CNTT-TT, đó vừa là thế mạnh của Trường đồng thời cũng chính là phương châm khi thành lập Trường ĐHCN, cụ thể "lấy CNTT-TT làm trung tâm để phát triển các ngành khác và hợp tác liên ngành, liên lĩnh vực để đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, sớm có những sản phẩm KHCN liên ngành chất lượng cao". Nhà trường nên tiếp tục duy trì và phát huy mối quan hệ với những đối tác Nhật Bản sẵn có ở mức độ cao hơn để Nhà trường có nhiều điều kiện thuận lợi phát triển hơn nữa trong những năm tới.
Sinh viên Trường ĐHCN được chọn tham gia thí nghiệm tại Nhật Bản trong cuộc thi Parabolic Flight 2013 do Viện Công nghệ Vũ trụ - Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam kết hợp với Trường Đại học Công nghệ - Đại học Quốc gia Hà Nội và Cơ quan Hàng không Vũ trụ Nhật Bản (JAXA) phát động


Trong tương lai, Nhà trường nên triển khai và chú trọng hợp tác đào tạo, nghiên cứu về công nghệ hàng không - vũ trụ với các đại học hàng đầu của Nhật Bản. Đồng thời kết hợp với Trung tâm công nghệ vũ trụ, Viện công nghệ - hàng không - vũ trụ thuộc Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam để đào tạo nhân lực bậc cao cho lĩnh vực này. Để gắn kết hơn nữa mối quan hệ giữa Nhà trường và các đối tác Nhật Bản cần sự chung tay của các nhà giáo, các nhà nghiên cứu và các nhà quản lý các cấp với lòng nhiệt tình và cầu thị, học hỏi Nhật Bản nói riêng và các nước tiên tiến nói chung thì hợp tác mới có thể thu được kết quả mong muốn. Thầy Hiệu trưởng Nhà trường hiện nay được đào tạo bài bản tại Nhật Bản, hiểu rất rõ những hợp tác trên cùng nhiều giảng viên, quản lý các cấp có hợp tác tốt với Nhật Bản nói riêng và các nước nói chung. Tôi mong và tin tưởng Nhà trường sẽ tiếp tục phát huy tốt các mối quan hệ và phát triển ở tầm cao hơn, hiệu quả hơn... 
Tuyết Nga (UET-News)